متانول و اتانول از انواع الکل ها هستند. متانول حاوی تنها یک کربن و اتانول حاوی دو کربن در هر مولکول است. متانول اتانول می توانند به عنوان منابع انرژی مورد استفاده قرار گیرند، اما متانول در درجه اول به عنوان یک موضوع تحقیقاتی عمل می کند و استفاده از آن به عنوان سوخت موتور عمدتاً در ایالات متحده حذف شده است. موقعیت اتانول در این زمینه بیشتر است، اگرچه آینده آن به عنوان سوخت خودرو هنوز نامشخص است. متانول یا اتانول ممکن است شبیه هم به نظر برسند و حتی هر دو الکل باشند، اما شباهت آن در اینجا به پایان می رسد. تفاوت های بسیار مهمی وجود دارد و ویژگی ها، کاربردها و اثرات متفاوتی دارند. اشتباه گرفتن این دو به دلیل تفاوت متانول و اتانول، ممکن است اثرات بسیار منفی به طور بالقوه داشته باشد.
متانول
ساخته شده از یک گروه متیل متصل به هیدروکسی که به نام متیل الکل یا الکل چوب نیز شناخته می شود. ملایم تر، شیرین تر از اتانول با بوی متمایز است. بی رنگ و فرار است. مصرف متانول سمی است و می تواند باعث نابینایی شود. به طور گسترده ای در ساخت اسید استیک و فرمالدئید استفاده می شود. شایان ذکر است که نقطه جوش اتانول و متانول نیز با هم متفاوت بوده به گونه ای که نقطه جوش متانول ۶۵ درجه سانتیگراد و نقطه جوش اتانول ۷۸.۳۷ درجه سانتیگراد است.
اتانول
این یک مایع بی رنگ و یک ماده اصلی در نوشیدنی های الکلی مانند شراب، آبجو و غیره است. اتانول همچنین به عنوان الکل اتیلیک شناخته می شود. اتانول همچنین یک عنصر در طیف وسیعی از محصولات، از محصولات مراقبت شخصی و زیبایی گرفته تا رنگ ها و لاک ها و سوخت است، زیرا می تواند به راحتی در آب و سایر ترکیبات آلی حل شود. در حال حاضر، گسترده ترین استفاده از اتانول به عنوان یک افزودنی بنزین است. ساخت حلال ها، پلاستیک ها، داروها، عطرها، ژل های ضد باکتری و لوازم آرایشی از دیگر کاربردهای صنعتی هستند.
این دو ماده شیمیایی ویژگی های بسیار مشابهی دارند. اتانول یک حلال مایع شفاف، بی رنگ، قابل اشتعال و منفجره است که دارای بوی مشخصی است و به دلیل تفاوت سوختن اتانول و متانول، شعله های آبی بدون دود و با حاشیه های زرد رنگ ایجاد می کند که همیشه در زیر نور طبیعی ظاهر نمی شوند و هنگامی که در یک ظرف باز می سوزند، تبخیر می شوند. متانول، با بوی متمایز مشابه بوی اتانول، مایعی فرار، بی رنگ و قابل اشتعال است.رنگ شعله نوع خالص متانول کاملا آبی رنگ است که این تفاوت شعله اتانول و متانول را باید به عنوان یکی از تفاوت ها و فرق متانول و اتانول در نظر گرفت.
شیمیدانان با ایجاد واژگان استاندارد برای توصیف مولکول ها زندگی خود را بسیار ساده تر کرده اند و اطمینان حاصل می کنند که همه می دانند در مورد چه چیزی صحبت می کنند. نام یک مولکول بیانگر تعداد کربن های موجود در آن است. به گفته شیمیدانان ، پیشوندهای "meth-" و "eth-" در شیمی به تعداد اتم های کربن در زنجیره ریشه مولکول اشاره دارد. پسوند "-ol" در انتهای نام مواد شیمیایی خانواده الکل آمده است. در ادامه به بررسی فرمول اتانول و متانول و دیگر ویژگی های ان دو ماده می پردازیم.
متانول دارای فرمول شیمیایی CH۳OH و دارای یک کربن در زنجیره ریشه خود است، یعنی دارای یک اتم کربن و چهار اتم هیدروژن است که یکی از آنها به یک اکسیژن پیوند دارد. فرمول شیمیایی اتانول C۲H۵OH است، یعنی دارای دو اتم کربن در زنجیره ریشه و شش اتم هیدروژن در خارج از آن است که یکی از آنها به اکسیژن متصل است.
اتانول گاهی اوقات به عنوان الکل اتیلیک شناخته می شود، با این حال، این یک کلمه فنی برای چیزی است که معمولا به عنوان "الکل" در قالب الکل، ویسکی، شراب، آبجو و سایر نوشیدنی ها شناخته می شود که در جواب اینکه متانول خوردنی است یا اتانول باید گفت این اتانول است که در نوشیدنی های الکلی وجود دارد. متیل الکل نام دیگر متانول است. به گفته شیمیدانان، متانول به عنوان یک حلال، یک ماده خام در ساخت ترکیباتی مانند فرمالدئید و برای تمیز کردن فلزات استفاده می شود و نوشیدن متانول به وضوح ایده اشتباهی است و مشخص می شود که متانول سمی است یا اتانول. با مطالعه مقاله "چگونه بفهمیم مشروب،متانول دارد" با روش های تشخیص اتانول و متانول آشنا خواهید شد.
درباره تفاوت مسمومیت با اتانول و متانول باید گفت که با توجه به سمی بودن متانول باید به این نکته توجه داشت که اتانول نیز یک ترکیب شیمیایی است و این ماده هم می تواند خطرآفرین باشد. پس در نتیجه در استفاده از اتانول نیز باید نکات زیادی را برای جلوگیری از بروز مشکل مد نظر قرار داد.
برای آشنایی با روش های جداسازی اتانول و متانول می توانید مقاله "جداسازی اتانول و متانول" را مطالعه فرمائید.
*خودروهای متانول می توانند انتشار گازهای گلخانه ای را از حدود ۲۵% و ۳۵% کاهش دهند و انتشار گازهای گلخانه ای نیز واکنش کمتری دارند.
*تمیزترین و مقرون به صرفه ترین منبع اکتان موجود در بازار امروز اتانول است که جایگزین محصولات معطر سمی مانند بنزن و تولوئن می شود.
*تولید ۲۰ بشکه اتانول تنها به ۱ بشکه نفت خام نیاز دارد.
*اتانول در رنگ ها به عنوان نگهدارنده استفاده می شود زیرا حلال موثری است و همچنین در محصولات پاک کننده برای جلوگیری از نفوذ ارگانیسم ها استفاده می شود.