نرمال هگزان یا ان-هگزان اولین بار در سال ۱۸۴۸ توسط شیمیدان فرانسوی چارلز فرانسوا دو ماریکور (Charles-François de Margueritte) شناسایی شد. وی این ماده را از نفت خام استخراج کرد و آن را “هگزان” نامید.
در سال ۱۸۶۵، شیمیدان فرانسوی چارلز ادوارد مارتین (Charles-Édouard Martin) ساختار شیمیایی ان-هگزان را تعیین کرد. وی نشان داد که این ماده یک هیدروکربن آلیفاتیک اشباع با زنجیر مستقیم است.
هگزان با شناسه پاپ کم۸۰۵۸ ،مایعی بی رنگ با بوی ضعیف نفتی و سمی می باشد که جز هیدروکربن های آلیفاتیک به شمار می رود.هگزان با نامهای ان-هگزان و نرمال هگزان شناخته میشود.
هگزان هیدروکربنی با فرمول شیمیایی C۶H۱۴است که برای استخراج روغن های پخت و پز و به عنوان ماده پاک کننده در صنعت مبلمان و نساجی استفاده می شود.هگزان مایعی با اشتعالپذیری بالا است که به دلیل ویژگی ناقطبی بودنش در آب حل نمیشود.
بخارات هگزان سنگین تر از هواست. این ماده به عنوان حلال ، رقیق کننده رنگ و محیطی برای واکنش های شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد.
این آلکان غیر منشعب، یک ترکیب آلی فرار است که به عنوان حلال غیرقطبی و نوروتوکسین شناخته می شود.
در ادامه این مطلب میخواهیم بدانیم هگزان چیست و چه کاربردهایی در دنیای شیمی و صنایع مرتبط با آن دارد با مونو تاو همراه باشید.
• صنعت روغن سازی (در استخراج روغن هایی مانند کلزا، ذرت، کانولا و بادام زمینی)
• آزمایشگاه های تحقیقاتی برای استخراج ترکیبات نا قطبی
• صنعت داروسازی (به عنوان عامل کمک کننده)
• صنعت پلاستیک
• صنعت لاستیک سازی خودرو (به عنوان عامل تنظیم کننده چگالی در شکل گیری لاستیک)
• صنایع چوب روکش های چوبی مبلمان و جعبه های تزئینی
• به عنوان پاک کننده و تمیز کننده گریس در تجهیزات
• به عنوان حلال فاز مایع در صنعت پالایش و پتروشیمی
• کنسرو سازی جهت فرآبندی قوطی های کنسرو
• صنعت چسب زخم و باند
• عامل تمیز کننده در صنعت چاپ
• صحافی کتاب ها
• صنعت چرم (تولید کفش)
• تهیه ایزوگام
• حلال غیر قطبی در فرآیند کروماتوگرافی
• مواد شیمیایی آزمایشگاهی
• افزودنی های رنگ و پوششی
• چسب ها و درزگیرها
• محصولات مراقبت از خودرو
• سوخت و محصولات مرتبط
• رنگ و پوشش
• روکش چرخ خودرو ها
• آرایشی و تزئینی
• بازدارنده ی خوردگی و عوامل ضد رسوب
• اسباب بازی
• نساجی
• عطرسازی
• صنایع دستی
• آبکاری
مجموعه پتروشیمی پارس لوتوس با بهره مندی از متخصصین کارآمد و کارشناسان فنی،کادر بازرگانی مجرب در داخل و همچنین با بهره گیری از امکانات شرکای تجاری خارجی خود،از توانایی وسیعی در زمینه صادرات ان هگزان،خرید و فروش ان هگزان صنعتی برخوردار است.
شما می توانید برای استعلام قیـمت ان هگزان صنعتی و آزمایشگاهی و خرید ان هگزان صنعتی و آزمایشگاهی با کارشناسان فروش ما از طریق تماس تلفنی اقدام فرمایید.
تماس هگزان با چشم
اگر هگزان در تماس با چشم شما قرار گرفت نیاز است که به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه آن را بشویید تا تاثیر ماده کاملا از چشم زدوده شود و بدون مشورت با پزشک از هیچ پماد و روغنی استفاده نکنید.
تماس هگزان با پوست
اگر هگزان با پوست شما برخورد کرد بلافاصله موضع را با آب و صابون شستشو دهید و روی آن را با کرم آنتیبیوتیک بپوشانید. حتما تمامی لباسهایی که با ماده در تماس بوده است را دور بیندازید.
قورت دادن هگزان
برای بالا آوردن هگزان تلاش نکنید به جای آن دو لیوان آب بنوشید تا غلظت ماده کم شود. در نظر داشته باشید که اگر در محیط کار شما فردی این ماده را قورت داد و بیهوش شد به هیچوجه نباید به او هیچ چیزی خوراند. در صورت قورت دادن هگزان حتما تحت نظر پزشک قرار بگیرید.
تنفس بخارهای هگزان
از آنجا که این ماده به راحتی تبخیر میشود، مسمومیت از طریق تنفس بخارهای آن شایعترین مسیر ایجاد مسمومیت است. اگر متوجه شدید که بخارهای این ماده را استنشاق کردهاید ابتدا محل آلوده را ترک کنید و کمی هوای تازه تنفس کنید.حتما لباس تنگ مانند کمربند و کراوات خود را در بیاورید. فارغ از اینکه به چه طریقی دچار مسمومیت هگزان شدهاید و چه علائمی را تجربه میکنید، مشورت با پزشک مورد نیاز است.
♦ سمیت n-Hexane نسبتا کم بوده و استنشاق در ۵۰۰۰PPm به مدت ده دقیقه باعث ایجاد سرگیجه میشود .در ۱۰۰۰PPm به مدت ۱۲ساعت باعث خواب آلودگی خستگی و از دست دادن اشتها میشود در ۲۵۰۰تا ۵۰۰۰PPm باعث ضعف عضلات تار دید و سردرد میشود .
♦انستیتیو ملی و بهداشت شغلی (NIOSH) حد مجاز قرار گرفتن در معرض ایزومر های هگزان به مقدار ۰.۱۵ گرم در متر مربع را ۸ ساعت تعیین کرده است.
متاسفانه در بازار، برخی از فروشندگان گریدهای پایینتر نرمال هگزان را به عنوان گرید خوراکی یا پلیمری با قیمت پایینتر به فروش میرسانند. این موضوع میتواند برای تولیدکنندگانی که به دنبال مواد اولیه با کیفیت هستند، مشکلساز باشد. استفاده از این مواد نامرغوب میتواند منجر به موارد زیر شود:
کاهش کیفیت محصول نهایی: همانطور که گفته شد، ناخالصیهای موجود در نرمال هگزان نامرغوب میتوانند بر کیفیت محصولات پلیمری و غذایی تأثیر منفی بگذارند.
مشکلات در فرآیند تولید: وجود ناخالصیها میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در فرآیند تولید مانند خوردگی تجهیزات، کاهش راندمان و افزایش هزینههای تولید شود.
خطرات برای سلامتی: استفاده از نرمال هگزان نامرغوب در صنایع غذایی میتواند باعث آلودگی محصولات و ایجاد خطرات برای سلامتی مصرفکنندگان شود.
۱. نرمال هگزان تولیدی پتروشیمی
در ایران، نرمال هگزان در پالایشگاههای نفت و واحدهای پتروشیمی تولید میشود. برخی از منابع شناختهشدهی تولید این ماده عبارتند از:
پتروشیمی جم: پتروشیمی جم یکی از تولیدکنندگان اصلی نرمال هگزان با کیفیت بالا در ایران است.
پالایشگاه تهران: پالایشگاه تهران نیز به عنوان یکی از تامینکنندگان نرمال هگزان در بازار داخلی شناخته میشود.
پالایشگاه اصفهان: پالایشگاه اصفهان نیز در تولید و عرضه نرمال هگزان نقش دارد.
نحوه خرید نرمال هگزان تولیدی پتروشیمیهای دولتی:
خرید مستقیم نرمال هگزان از واحدهای پتروشیمی مانند پتروشیمی جم، معمولاً از طریق بورس کالا انجام میشود. این موضوع محدودیتهایی را برای خریداران ایجاد میکند، از جمله:
حجم بالای خرید: خرید از بورس کالا معمولاً نیازمند خرید حجم بالایی از محصول است. حوالههای نرمال هگزان معمولاً در تناژهای ۲۰ تا ۲۵ تنی عرضه میشوند که برای واحدهای تولیدی کوچک، حجم بسیار زیادی محسوب میشود.
هزینههای جانبی: خرید از بورس کالا علاوه بر قیمت اصلی محصول، هزینههای جانبی دیگری مانند کارمزد کارگزاری، هزینههای حمل و نقل و انبارداری را نیز به همراه دارد که میتواند برای واحدهای کوچک، صرفه اقتصادی نداشته باشد.
عدم دسترسی مداوم: تأمین مداوم بارهای خرد از طریق بورس کالا همواره امکانپذیر نیست و ممکن است واحدهای کوچک در تأمین نیاز خود با مشکل مواجه شوند.
پیشنهاد مونوتاو به واحدهای تولیدی کوچک:
با توجه به محدودیتهای ذکر شده، مونوتاو به واحدهای کوچک تولیدی توصیه میکند که از خرید مستقیم نرمال هگزان از بورس کالا خودداری کنند. برای این واحدها، راههای جایگزین مناسبتری برای تامین نرمال هگزان وجود دارد، از جمله:
خرید نرمال هگزان تولیدی شرکت های کوچک: واحدهای کوچک میتوانند نیاز خود به نرمال هگزان صنعتی را از طریق تولیدکنندگان محلی نیز تأمین کنند. این روش امکان خرید در حجمهای کمتر و با شرایط آسانتر را فراهم میکند.
۲. نرمال هگزان تولیدی شرکتهای کوچک:
اگرچه نرمال هگزان تولیدی توسط پتروشیمیهای بزرگ به دلیل استفاده از فناوریهای پیشرفتهتر و کنترل کیفیت دقیقتر، معمولاً از خلوص و مرغوبیت بالاتری برخوردار است، اما نرمال هگزان تولیدی کارگاههای کوچک نیز از کیفیت قابل قبولی برخوردار است و نیاز بخش قابل توجهی از بازار را تأمین میکند.
این بدان معنا نیست که کیفیت آنها لزوماً پایینتر است، بلکه تفاوتهایی در میزان خلوص و برخی ویژگیهای جزئی دیگر ممکن است وجود داشته باشد. برای بسیاری از کاربردها، این تفاوتها چندان محسوس نیستند و نرمال هگزان تولیدی شرکتهای کوچک به خوبی پاسخگوی نیازها است.
مزایای خرید نرمال هگزان از شرکتهای کوچک:
خرید در مقیاس کوچکتر: یکی از مهمترین مزایای خرید از این شرکتها، امکان خرید در مقیاسهای کوچکتر است. در حالی که پتروشیمیهای بزرگ معمولاً فروش در مقیاسهای بزرگ (حواله) را ترجیح میدهند، کارگاههای کوچک امکان فروش در مقادیر کمتر، مانند بشکه، را نیز فراهم میکنند. این امر برای کسبوکارهای کوچک و متوسط که به حجم کمتری از نرمال هگزان نیاز دارند، بسیار حائز اهمیت است.
انعطافپذیری بیشتر: شرکتهای کوچک معمولاً انعطافپذیری بیشتری در شرایط فروش، تحویل و پرداخت دارند. این امر میتواند برای خریدارانی که نیازهای خاصی دارند، مزیت محسوب شود.
قیمت رقابتی: در برخی موارد، قیمت نرمال هگزان تولیدی شرکتهای کوچک میتواند رقابتیتر از قیمت محصولات پتروشیمیهای بزرگ باشد. این امر به دلیل هزینههای سربار کمتر و ساختار سازمانی سادهتر این شرکتها است.
دسترسی منطقهای: کارگاههای کوچک معمولاً در مناطق مختلف جغرافیایی پراکنده هستند و این امر میتواند دسترسی خریداران به این محصول را آسانتر و هزینههای حمل و نقل را کاهش دهد.پیشنهاد مونوتاو برای خرید نرمال هگزان:
شرکت مونوتاو با در نظر گرفتن صرفه اقتصادی در هزینههای حمل و نقل، همچنان خرید ۹ بشکه نرمال هگزان را به تولیدکنندگان پیشنهاد میدهد. این مقدار، ضمن تأمین نیاز بسیاری از کسبوکارها، به کاهش هزینههای حمل و نقل نیز کمک میکند و بهینهترین حالت خرید از نظر اقتصادی را فراهم میسازد.
چالشهای نرمال هگزان تولیدی شرکتهای کوچک:
یکنواختی کیفیت: حفظ یکنواختی کیفیت در تولیدات کارگاههای کوچک ممکن است چالشبرانگیزتر باشد. به همین دلیل، انتخاب تأمینکننده معتبر و انجام آزمایشهای کنترل کیفیت قبل از خرید، ضروری است.
ظرفیت تولید محدود: ظرفیت تولید این شرکتها معمولاً محدودتر از پتروشیمیهای بزرگ است و این امر میتواند در تأمین نیازهای بزرگ و فوری، مشکل ایجاد کند.
عدم دسترسی به فناوریهای پیشرفته: کارگاههای کوچک معمولاً به فناوریهای پیشرفتهای که در پتروشیمیهای بزرگ استفاده میشود، دسترسی ندارند و این امر میتواند بر کیفیت نهایی محصول تأثیر بگذارد.
۳. نرمال هگزان پلیمری و خوراکی
این گرید نیز دارای خلوص بسیار بالا و استانداردهای سختگیرانهای است و برای استخراج روغنهای خوراکی از دانهها و گیاهان روغنی مانند سویا، کلزا و آفتابگردان استفاده میشود.
ویژگیهای نرمال هگزان پلیمری و خوراکی:
همانطور که اشاره شد، گریدهای پلیمری و خوراکی بالاترین سطح خلوص را در بین انواع نرمال هگزان موجود در بازار دارند. ویژگیهای کلیدی عبارتند از:
خلوص بالا: این گریدها دارای حداقل ۹۹٪ نرمال هگزان هستند و میزان ناخالصیهایی مانند ایزومرهای هگزان، بنزن و سایر هیدروکربنها در آنها بسیار پایین است.
حداقل میزان ترکیبات آروماتیک: وجود ترکیبات آروماتیک مانند بنزن در نرمال هگزان میتواند اثرات نامطلوبی بر کیفیت محصولات نهایی داشته باشد. به همین دلیل، در گریدهای پلیمری و خوراکی، میزان این ترکیبات به حداقل رسیده است.
بدون بو یا بوی بسیار کم: نرمال هگزان خالص تقریباً بدون بو است. در گریدهای پلیمری و خوراکی، بوی نامطبوع ناشی از ناخالصیها به حداقل رسیده است.
رنگ شفاف: این گریدها کاملاً بیرنگ و شفاف هستند.
اهمیت استفاده از نرمال هگزان با کیفیت در صنایع پلیمری و غذایی:
استفاده از نرمال هگزان با کیفیت پایین در صنایع پلیمری و غذایی میتواند منجر به مشکلات جدی شود. در صنایع پلیمری، ناخالصیهای موجود در نرمال هگزان میتوانند بر خواص فیزیکی و مکانیکی پلیمر نهایی تأثیر منفی بگذارند و باعث کاهش کیفیت محصول شوند. در صنایع غذایی، وجود ناخالصیها میتواند باعث آلودگی روغنهای خوراکی و ایجاد خطرات برای سلامتی انسان شود.
ان-هگزان به طور طبیعی در نفت خام و گاز طبیعی یافت می شود و همچنین به عنوان یک محصول جانبی از فرآیندهای پالایش نفت تولید می شود. دو روش اصلی برای تولید ان-هگزان از نفت خام وجود دارد:
♦ روش تقطیر:نفت خام در یک برج تقطیر حرارت داده می شود. اجزای مختلف نفت خام با توجه به نقطه جوش آنها از هم جدا می شوند. ان-هگزان با نقطه جوش ۶۸.۸ درجه سانتیگراد، در قسمت میانی برج تقطیر جمع آوری می شود.
♦ روش هیدروکراکر:نفت خام با بخار آب و هیدروژن در دما و فشار بالا واکنش می دهد.در این واکنش، مولکول های بزرگ نفت خام به مولکول های کوچکتر، از جمله ان-هگزان، شکسته می شوند
جهت اطلاع بیشتر درباره ی تولید هگزان به روش صنعتی،مونوتاو به شما دوست عزیز خواندن مقاله به روز" Hexane" را توصیه می کند.
در صورت عدم رعایت موارد ایمنی توسط فرد در کار با این ماده،مشکلاتی برای وی ایجاد خواهد شد.رایجترین روش ایجاد مسمومیت هگزان در بدن انسان استنشاق بخارهای آن است و متاسفانه مطالعات نشان داده است که هگزان از جمله مواد آلاینده در آزمایشگاههای شیمی و صنایعی است که از آن استفاده میکنند.
• استنشاق هگزان باعث ایجاد سرفه و سوزش مجرای تنفسی خواهد شد.از عوارض دیگر این مورد آریتمی (بینظمی در ضربان) قلب است.
• قورت دادن آن فرد را دچار حالت تهوع میکند.همچنین سردرد و ورم معده را در پی خواهد داشت.
• سر و کار داشتن با این ماده و عدم رعایت موارد ایمنی میتواند باعث آسیب طولانی مدت یا حتی دائمی به سیستم عصبی فرد شود و مشکلاتی را در حرکت اندامهایی مانند دست و پا ایجاد کند.
• قرار گرفتن در معرض این ماده شیمیایی در کوتاه مدت بر سیستم عصبی مرکزی (مغز) تأثیر می گذارد و می تواند باعث سردرد ، سرگیجه ، گیجی ، حالت تهوع ، بی حسی ، خواب آلودگی و سایر اثرات مشابه با مسمومیت شیمیایی شود.
• قرار گرفتن در معرض مقدار فراوان هگزان و به طور مکرر طی ماه ها یا سال ها تأثیراتی روی مغز دارد که می تواند ماندگار و احتمالاً دائمی باشد.
• قرار گرفتن در معرض مقدار بالای این ترکیب منجر به نوروپاتی محیطی می شود که علائم آن شامل بی حسی و سوزن سوزن شدن پا ، انگشتان پا و سپس دست هاست. در این وضعیت ممکن است توانایی احساس لمس ، درد ، لرزش و دما نیز کاهش یابد.
• هنگامی که هگزان با سایر حلالها مانند استون یا متیل اتیل کتون ترکیب شود ، آسیب عصبی مربوط به آن افزایش می یابد.
• این ماده به دلیل اشتعال زایی بالا باید دور از گرما و جرقه نگهداری شود .
• درانبار کردن این ماده دقت شود که درکنار کپسول گاز هایی با قدرت اکسندگی بالا مانند اکسیژن و نیتروس اکسایدو …قرار نگیرد.
• محلول مورد نظر را در محیطی خشک، دور از رطوبت و نورر خورشید نگه دارید.
• این ماده به فرمهای پلاستیک، لاستیک و پوششها آسیب میزند.
• برای پیشگیری از انفجار باید این ماده در محیطی بسته و با تهویه مناسب نگهداری کرد.
• ظرف نگهداری ان هگزان باید به صورت مهر و موم شده باشد.
• درهنگام حمل و نقل از پلمپ بودن درب ظروف مطمئن شوید.
• پتروشیمی پارس لوتوس،Hexane رادر بشکه ، تانکر و فله طبق نیاز مشتری در تعداد مختلف تهیه و ارسال می نماید.
مگه نرمال هگزان گرید داره؟ من رنگکار ماشین هستم و هر جا برای خرید نرمال هگزان زنگ زدم، گفتن کدوم گرید؟
سلام و عرض ادب
نرمال هگزان در ایران توسط پتروشیمی های دولتی و شرکت های خصوصی در دو گرید نرمال هگزان صنعتی و نرمال هگزان خوراکی قابل عرضه است.
تفاوت بین نرمال هگزان جم و نرمال هگزان خوراکی چیه؟
با سلام و عرض ادب
نرمال هگزان خوراکی خلوص بالاتری نسبت به پتروشیمی شرکتی و یا پتروشیمی جم دارد و از این رو برای استخراج روغن از دانه های گیاهی بکار برده میشود.